Wc doorspoelen met regenwater. Hoe zit dat?

Wc doorspoelen met regenwater klinkt fantastisch. Je verspilt dan immers geen schoon drinkwater meer. Aan de andere kant wil je geen gedoe met stank, verstoppingen of risico’s rond terugstroming naar je drinkwaterleiding. In dit artikel vind je antwoord op al je vragen.

Waarom wc spoelen met regenwater interessant is

Het toilet is in Nederlandse huishoudens een grote verbruiker van leidingwater. Het CBS rapporteert gemiddeld 30,2 liter per persoon per dag voor toiletgebruik.

Bij een volle spoeling gaat het gemiddeld om 6,7 liter, bij een kleine spoeling om 3,7 liter. Dat maakt het toilet een duidelijke ‘kandidaat’ voor regenwatergebruik, omdat je relatief veel drinkwater kunt vervangen zonder dat je regenwater hoeft te behandelen tot drinkwater.

Kan regenwater in het toilet? En is dat veilig?

Regenwater is niet steriel, dat kan een probleem zijn. Tijdens het afstromen over het dak kan het vervuild raken, bijvoorbeeld door stof en vogelpoep. Het RIVM heeft in onderzoek naar hemelwater voor toiletspoeling micro-organismen gevonden.

In dat onderzoek zijn ook potentieel ziekteverwekkende bacteriën zoals Campylobacter en Legionella pneumophila aangetroffen. Het risico zit vooral in contact en aerosolen, dus waternevel en spatten, niet in drinken.

Wat je hier praktisch mee doet als je met regenwater wil doortrekken:

• Spoel bij met deksel dicht. Dat beperkt nevel.
• Zorg voor filtering en bezinking, zodat vuil en slib niet in je stortbak en leidingwerk blijven hangen.
• Voorkom stilstand in leidingen waar dat kan. Laat het systeem gebruikt worden, want dat is juist de bedoeling.

Hoe ziet een regenwatersysteem voor toiletspoeling eruit

Een werkend systeem bestaat meestal uit deze onderdelen. Dit is de opbouw die je het vaakst ziet bij woningen:

1. Opvang via dak en regenpijpen.
2. Voorfilter zoals bladvanger of regenwaterfilter, zodat grof vuil niet in de tank komt.
3. Opslag in een regenwatertank. Ondergronds of bovengronds. Donker opslaan helpt tegen algengroei.
4. Pomp en drukregeling die regenwater naar de toiletten brengt.
5. Fijnfilter voor de pomp of vlak voor de toiletaanvoer, om verstopping en bezinksel te beperken.
6. Drinkwaterbijvulling voor droge periodes. Dit moet met een veilige scheiding tussen regenwater en drinkwater.

Tip voor bestaande bouw: Begin vaak met één toilet of één standleiding. Dat verlaagt de verbouwdruk en maakt testen makkelijker. Bij nieuwbouw kun je het direct netter scheiden, met een apart leidingnet naar de toiletten.

Wetgeving en terugstroombeveiliging

Het belangrijkste risico bij regenwater in huis is niet “regenwater in de wc”. Het risico zit in een foutieve koppeling met je drinkwaterinstallatie. Je wilt voorkomen dat regenwater ooit kan terugstromen naar het drinkwaternet.

In het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) wordt bij drinkwaterinstallaties verwezen naar NEN 1006. Het doel daarvan is onder meer bescherming van drinkwater en beperking van risico’s zoals legionella. Dat betekent in de praktijk. Als je een regenwatersysteem bijvult met drinkwater, dan moet de aansluiting en beveiliging kloppen.

Voor de beveiligingskeuze wordt in Nederland veel gewerkt met Waterwerkbladen. In Waterwerkblad 3.8 vind je onder andere het denken in vloeistofklassen en voorbeelden van vrije uitloop oplossingen. Bij drinkwaterbijvulling zie je in de praktijk vaak een atmosferische onderbreking (vrije uitloop, type AA of AB) als robuuste scheiding.

Praktisch advies: Laat ontwerp en aansluiting uitvoeren of controleren door een installateur die dit vaker doet. Het gaat om veiligheid, aansprakelijkheid en inspecteerbaarheid. Noteer ook waar regenwaterleidingen lopen en label ze duidelijk, zodat latere verbouwingen geen fouten maken.

Onderhoud

De meeste problemen ontstaan door vuil dat zich opstapelt, filters die niet worden bijgehouden en slib in de tank. Dit zijn onderhoudspunten die je in je planning wilt zetten.

• Goten en bladvangers. Controleer extra vaak in de herfst.
• Filters. Reinig of vervang volgens het schema van je filter. Doe dit ook na stormen met veel blad.
• Tank. Check periodiek op bezinksel. Bij veel slib kan een reiniging nodig zijn.
• Pomp. Let op drukschommelingen, veel schakelen en vreemde geluiden.
• Stortbakken. Kijk of er verkleuring, aanslag of zanddeeltjes in de stortbak verschijnen.

Als je dit onderhoud meeneemt, voorkom je de bekende klachten. Slecht spoelen, verstopte vlotters, een pomp die “droog” draait, plus stank door organisch materiaal.

Rekenmodule

Onderstaande module helpt je snel te schatten hoeveel leidingwater je kunt vervangen. Je uitkomst hangt af van neerslag, dakoppervlak en tankinhoud. Daarom werk je met een dekkingsgraad. Dat is het deel van je toiletwater dat je gemiddeld uit regenwater haalt.

Formule. Jaarbesparing in m³ = (P × L × D × R) / 1000

Formule. Jaarbesparing in euro = jaarbesparing in m³ × €m³

Voorbeeld. 2 personen, 30,2 liter, 365 dagen, R = 0,7. Dan is de besparing (2 × 30,2 × 365 × 0,7) / 1000 = 15,4 m³ per jaar. Vermenigvuldig dat met jouw prijs per m³ voor de euro-uitkomst.

FAQ

1) Gaat mijn wc stinken als ik met regenwater spoel

Dat hoeft niet. Geur komt meestal door slib, organisch materiaal of een tank die te warm wordt. Goede filtering, bezinking en periodieke controle verlagen dat risico sterk.

2) Is regenwater in het toilet slecht voor mijn stortbak of toilet

Regenwater kan zwevend vuil bevatten. Dat geeft aanslag of verstopping in vlotters en kleppen. Daarom zijn filters, bezinking en tankbeheer zo belangrijk. Als je dat op orde hebt, blijft de techniek stabieler.

3) Moet ik mijn regenwater desinfecteren voor toiletspoeling

Meestal niet, maar hygiëne blijft een aandachtspunt. Het RIVM laat zien dat micro-organismen kunnen voorkomen in opgevangen hemelwater. Je beperkt blootstelling vooral door ontwerp, filters, beheer en spoelen met deksel dicht.

4) Mag ik regenwater koppelen aan mijn drinkwaterleiding voor bijvulling

Bijvullen kan, maar alleen met een veilige scheiding en juiste beveiliging. De drinkwaterinstallatie moet voldoen aan NEN 1006, zoals het Bbl aangeeft. Volg de installatieregels en laat het bij voorkeur uitvoeren of checken door een installateur.

Denk goed na of het bij je past

Wc doorspoelen met regenwater past vooral bij huizen met dakoppervlak, ruimte voor een tank en de wil om het systeem bij te houden. Je wint vooral op drinkwaterverbruik voor toiletspoeling. Je moet wel strak zijn op scheiding met drinkwater en op onderhoud. Als je dat goed aanpakt, krijg je een systeem dat rustig draait, met weinig gedoe en een duidelijke besparing op leidingwater.